ไขความลับ สาเหตุต้อลม พร้อมวิธีฟื้นฟูเยื่อบุตาขาวให้กลับมาใสสุขภาพดี

เมื่ออายุเพิ่มขึ้น ดวงตาเสื่อมลงตามวัย หนึ่งในปัญหาที่ผู้สูงอายุต้องเผชิญ คือ “ต้อลม” ซึ่งจะทำให้มีอาการตาแห้ง แสบตา เคืองตา รวมถึงตาแดง แม้ว่าจะไม่ใช่โรคร้าย แต่ก็เป็นปัญหาสร้างความรำคาญ และแม้ว่าจะเกิดขึ้นบ่อยในผู้สูงอายุ แต่ก็มีโอกาสเกิดขึ้นกับวัยรุ่น หรือคนอายุน้อยได้เช่นเดียวกัน

ดังนั้น ในบทความนี้หมอจึงอยากจะมาให้ความรู้เกี่ยวกับต้อลมว่าเกิดจากอะไร อันตรายหรือไม่ และมีวิธีรักษาอย่างไร เพื่อให้สามารถรับมือกับอาการต้อลมได้อย่างเหมาะสมค่ะ

“หมอคะ ตาแดง มีจุดเหลืองที่ตา รู้สึกเหมือนมีเม็ดทรายในตา จะเป็นอะไรไหมคะ”ภาพของคนไข้ที่เข้ามาปรึกษาหมอด้วยความกังวล เป็นสิ่งที่หมอเห็นเป็นประจำที่คลินิกค่ะ ซึ่งหมอเข้าใจปัญหานี้ดีนะคะ แม้ว่าต้อลมจะไม่ได้ร้ายแรงถึงขั้นทำให้ตาบอด แต่อาการต้อลมก็กวนใจใครหลายคน เพราะจะทำให้ดวงตาระคายเคือง ดังนั้น แนะนำให้เข้ารับการตรวจอย่างละเอียดจากจักษุแพทย์ และหาแนวทางแก้ไขอย่างเหมาะสมค่ะ

แม้ว่าส่วนใหญ่ต้อลมจะเกิดกับผู้สูงอายุ หรือผู้ที่มีอายุ 40 ปีขึ้นไป แต่ในความเป็นจริงต้อลมสามารถเกิดขึ้นได้กับคนทุกเพศทุกวัย โดยสำหรับคำถามที่ว่าต้อลมเกิดจากอะไร? สาเหตุหลักคือการรับรังสียูวีจากแสงแดดมากเกินไป จนเยื่อบุตาขาวเสื่อมสภาพ รวมถึงมลภาวะอย่างฝุ่น ควัน หรือพฤติกรรมอย่างการจ้องหน้าจอนาน ๆ จนตาแห้ง ก็เป็นปัจจัยที่กระตุ้นให้เกิดต้อลมได้ค่ะ

กลไกการเปลี่ยนแปลงของเยื่อบุตาขาว

ต้อลม เกิดจากการตอบสนองของดวงตาต่อการระคายเคือง จนทำให้มีเนื้อขาวหรือเหลืองนูนขึ้นบริเวณหัวตาหรือตาขาว ร่วมกับอาการตาแดง น้ำตาไหล เคืองตา บางคนอาจจะมีอาการตามัวด้วย โดยอาการมักจะรุนแรงขึ้นเมื่อต้องสัมผัสกับแสงแดด หรือฝุ่น ควันโดยตรงค่ะ

ตาแห้ง ตัวเร่งปฏิกิริยาที่ซ่อนอยู่

หลายคนอาจจะเข้าใจว่าต้อลมเกิดจากการสัมผัสกับสิ่งระคายเคืองอย่างแสงแดด ฝุ่น ควันเพียงอย่างเดียว แต่ในความเป็นจริงยังมีอีกปัจจัยหนึ่งที่หลายคนมองข้าม คืออาการตาแห้ง โดยหลายคนที่ปล่อยให้ตาแห้งบ่อย ๆ จะนำไปสู่การเป็นต้อลมได้ ดังนั้น หมอแนะนำให้ใช้น้ำตาเทียมเพื่อลดการระคายเคือง และเป็นการตัดไฟตั้งแต่ต้นลม ไม่ให้เกิดต้อลมตามมาค่ะ

มีคนไข้หลายคนปรึกษาหมอด้วยความกังวลว่าต้อลมอันตรายไหม? ซึ่งหมอก็จะบอกคนไข้เสมอว่าต้อลมไม่ได้อันตรายค่ะ แต่ก็ถือเป็นปัญหาที่กวนใจใครหลายคน โดยเฉพาะถ้าหากเกิดขึ้นในช่วงวัยรุ่น หรือวัยทำงานที่ต้องใช้สายตาเป็นหลัก

สำหรับวิธีรักษาต้อลม ในปัจจุบันยังไม่มีวิธีที่ทำให้หายขาด แต่จะสามารถป้องกันได้ โดยการหลีกเลี่ยงสาเหตุต้อลม และดูแลดวงตาอย่างต่อเนื่อง เพื่อไม่ให้อาการรุนแรงกว่าเดิมค่ะ

• สวมแว่นกันแดด หรือแว่นกันลม เมื่อต้องออกแดด
• ใช้น้ำตาเทียมเพิ่มความชุ่มชื้น ไม่ให้ตาแห้ง
• หลีกเลี่ยงพื้นที่ที่มีฝุ่น หรือควัน
• เมื่อต้องจ้องหน้าจอคอมนาน ๆ ให้พักสายตาเป็นครั้งคราว
• ทานอาหารบำรุงดวงตาอย่างสม่ำเสมอ เช่น ลูทีน ซีแซนทีน Omega-3 เบต้าแคโรทีน
• หมั่นสังเกตอาการของดวงตา ถ้าหากมีอาการรุนแรง หรือลุกลามเป็น “ต้อเนื้อ” ซึ่งส่งผลต่อกระจกตา ควรปรึกษาจักษุแพทย์ทันที

นอกจากนี้ ในบางกรณีจักษุแพทย์อาจแนะนำวิธีการผ่าตัด ซึ่งจะพิจารณาเมื่ออักเสบบ่อยครั้ง หรือลุกลามกลายเป็นต้อเนื้อ จนเข้าสู่ตาดำ และส่งผลต่อการมองเห็น ขึ้นอยู่กับแต่ละเคสค่ะ

จริงอยู่ที่ต้อลมเกิดจากการสัมผัสแสงแดด ฝุ่น หรือควัน ทำให้หลายคนอาจจะเข้าใจว่าถ้านั่งทำงานในออฟฟิศก็จะช่วยลดความเสี่ยงของการเกิดต้อลมได้ แต่ในความเป็นจริง ลมแอร์ในออฟฟิศ หรือการนั่งจ้องหน้าจอคอมก็เป็นปัจจัยที่จะทำให้เกิดต้อลมได้ค่ะ

เนื่องจากการใช้สายตาหน้าจอคอมอย่างต่อเนื่อง โดยไม่หยุดพัก จะทำให้ตาแห้ง แสบเคืองตา และนำไปสู่ต้อลมได้ ดังนั้น สำหรับใครที่ทำงานในออฟฟิศ หมอแนะนำให้พักสายตาเป็นระยะ หรือนำน้ำตาเทียมมาใช้ เพื่อเพิ่มความชุ่มชื้นให้ดวงตา รวมถึงเลือกแว่นที่เหมาะสม เช่น เลนส์โปรเกรสซีฟที่ออกแบบตามการใช้งานจริง เพื่อช่วยให้ใช้สายตาได้สบายขึ้น ลดโอกาสการเกิดต้อลมค่ะ

แนวทางในการป้องกันต้อลม คือการสวมแว่นกันแดดเพื่อป้องกันแสงแดด และฝุ่นควันที่จะส่งผลต่อดวงตา อย่างไรก็ตาม เลนส์เปลี่ยนสีก็เป็นอีกตัวเลือกที่น่าสนใจไม่แพ้กัน ดังนั้น ในหัวข้อนี้หมอจะเปรียบเทียบให้เห็นข้อแตกต่าง เพื่อให้สามารถเลือกใช้งานได้อย่างเหมาะสมค่ะ

แว่นกันแดด

• ป้องกันรังสียูวีได้เป็นอย่างดี สบายตา สามารถใส่ขับรถนาน ๆ ได้ อีกทั้งยังเป็นแฟชั่นที่มีให้เลือกหลากหลายรูปแบบตามความชอบของแต่ละคน

เลนส์เปลี่ยนสี

• ไม่จำเป็นต้องพกแว่นหลายอัน แค่มีเลนส์เปลี่ยนสีอันเดียวก็สามารถใช้งานได้ทั้งในอาคาร และกลางแจ้ง เพราะเมื่อออกสู่แดด ตัวแว่นจะปรับให้ทำหน้าที่ปกป้องดวงตาจากแสงยูวีเหมือนกับแว่นกันแดด แต่มีข้อจำกัดคือเลนส์เปลี่ยนสีอาจเปลี่ยนสีช้าลงในอากาศร้อนจัด หรือไม่เปลี่ยนสีภายในรถยนต์ที่ติดฟิล์มกรอง UV

ทั้งแว่นกันแดด และเลนส์เปลี่ยนสี ต่างก็มีข้อดีและข้อจำกัดแตกต่างกันออกไป แนะนำให้เลือกใช้ให้เหมาะกับไลฟ์สไตล์ของแต่ละคน หรือถ้าไม่แน่ใจ สามารถเข้าปรึกษาจักษุแพทย์เพื่อเลือกแว่นที่เหมาะสมได้ค่ะ

สำหรับใครที่เป็นต้อลม จนรบกวนการใช้ชีวิตประจำวัน หรือมีความกังวล อยากพูดคุยกับจักษุแพทย์ เพื่อคลายความไม่สบายใจ สามารถเข้ามาตรวจสายตาอย่างละเอียดได้ที่ Mattaya Vision Center เราไม่ใช่แค่ร้านแว่นทั่วไป แต่มีจักษุแพทย์และนักทัศนมาตรที่คอยดูแลในทุกขั้นตอน

จักษุแพทย์จะประเมินปัญหาของคนไข้ และส่งต่อให้นักทัศนมาตรตัดแว่นที่เหมาะสม ผ่าน Simulation Test เพื่อให้คนไข้ได้ลองแว่นสายตาก่อนตัดสินใจ ในกรณีที่คนไข้มีปัญหาสายตายาวตามวัยร่วมด้วย โดยเฉพาะในผู้ที่มีอายุ 40 ปีขึ้นไป เราสามารถแนะนำ เลนส์โปรเกรสซีฟที่ออกแบบให้เหมาะกับการใช้งานแต่ละบุคคล รวมถึงตัวเลือกอย่าง เลนส์เปลี่ยนสี หรือแว่นกันแดดมีค่าสายตา เพื่อช่วยให้ทั้งการมองเห็นและการใช้ชีวิตกลางแจ้งสะดวกสบายยิ่งขึ้นค่ะ

“ที่ Mattaya เราเชื่อว่าตาของทุกคนมีเอกลักษณ์เฉพาะตัว การมีนักทัศนมาตรที่เชี่ยวชาญมาดูแลการวัดค่าพารามิเตอร์ต่าง ๆ ร่วมกับการดูแลสุขภาพตาโดยจักษุแพทย์ คือความปลอดภัยและความสบายตาที่คนไข้ควรได้รับค่ะ” – แพทย์หญิง มัทยา ขวัญอโนชา

คำถามที่พบบ่อย (FAQ)

ต้อลม เป็นปัญหากวนใจที่เกิดขึ้นได้ทุกเพศทุกวัย แต่ส่วนใหญ่จะพบในผู้ที่มีอายุ 40 ปีขึ้นไป เนื่องจากดวงตาจะเริ่มเสื่อมสภาพตามวัย ปัจจัยหลักที่ทำให้เกิดต้อลม คือรังสียูวีจากแสงแดด และการรับฝุ่น ควันเข้าสู่ดวงตาอย่างต่อเนื่อง รวมถึงคนที่ทำงานหน้าจอคอมนาน ๆ ปล่อยให้ตาแห้งบ่อย ๆ ก็มีโอกาสเกิดต้อลมได้เช่นเดียวกัน แม้ว่าจะไม่ได้อันตราย แต่ต้อลมก็เป็นปัญหาที่รบกวนการใช้ชีวิตประจำวัน ดังนั้น จึงควรปรึกษาจักษุแพทย์ เพื่อรับการรักษาอย่างเหมาะสมค่ะ

หากมีอาการตากระตุกต่อเนื่อง หรือมีอาการตาแดง เคืองตา แวะมาปรึกษาเพื่อรับการตรวจอย่างละเอียดที่ Mattaya Vision Center ทุกสาขา เราพร้อมดูแลตั้งแต่ต้นจนหาย ขอเชิญแวะมาปรึกษาได้ทุกวัน ไม่มีค่าใช้จ่ายค่ะ สามารถเข้ารับบริการได้ที่

• ร้านแว่น Mattaya Vision Center สาขา รพ.พญาไท 1
• ร้านแว่น Mattaya Clinic สาขาเดอะคริสตัล เอกมัย-รามอินทรา
• ร้านแว่น Mattaya Vision Center สาขาเอ็มโพเรียม
• ร้านแว่น Mattaya Vision Center สาขาเมกาบางนา
• ร้านแว่น Mattaya Vision Center สาขาเซ็นทรัล ปิ่นเกล้า

แพทย์หญิง มัทยา ขวัญโอโนชา

จักษุแพทย์ผู้เชี่ยวชาญด้านโรคตาและการมองเห็น

จักษุแพทย์ผู้ก่อตั้ง Mattaya Vision Center ผู้เชี่ยวชาญด้านการวินิจฉัยและให้คำปรึกษาเฉพาะทางด้านเลนส์โปรเกรสซีฟ สำหรับผู้มีปัญหาสายตาซับซ้อน

ประวัติการศึกษา

• แพทยศาสตรบัณฑิต (เกียรตินิยมอันดับ 1) จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
• วุฒิบัตรสาขาจักษุวิทยา คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย
• วุฒิบัตรการผ่าตัดตกแต่งกล้ามเนื้อตาและตาสองชั้น
  Korean College of Cosmetic Surgery (KCCS) ประเทศเกาหลีใต้